Türkiye’de 40 Yaş Üstü Her 5 Kişiden Biri KOAH Hastası! Çare: Pulmoner Rehabilitasyon

Ülkemizde 40 Yaş Üstü Her 5 Kişiden 1’inde KOAH Görülüyor: Nefes Darlığına Karşı Pulmoner Rehabilitasyon!

Türkiye'de nefes darlığı şikayeti her geçen gün daha yaygın bir sağlık sorunu haline geliyor. Ülkemizde 40 yaş üzerindeki her 5 kişiden birinde görülen KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı), kalıcı nefes darlığının en temel sebebini oluşturuyor. Nefes darlığı korkusuyla hareketten kaçınmak ise zamanla kasları güçsüzleştirerek en basit günlük işlerin bile yapılmasına engel oluyor.

Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Lütfiye Kılıç, kronik akciğer hastalarının doğru egzersiz ve nefes teknikleriyle günlük yaşamlarını daha rahat sürdürebileceklerini belirterek; pulmoner rehabilitasyonun hastaların hareket kapasitelerini artırdığını, hastaneye ve acil servise başvuru ihtiyacını azalttığını vurguluyor.

Nefes Darlığı Yaşayanların Sayısı Neden Artıyor?

Türkiye'de tütün ürünü kullanım oranının %34,8’e ulaşması, hava kirliliği, küresel ısınmaya bağlı sıcak hava dalgaları, nüfusun yaşlanması, hareketsiz yaşam ve obezite kronik nefes darlığı vakalarını artırıyor. Ayrıca COVID-19 gibi ağır geçirilen solunum yolu enfeksiyonlarının akciğerlerde bıraktığı hasarlar da bu tabloyu tetikliyor.

Her Nefes Darlığı Akciğer Kaynaklı Değil

KOAH ve astım gibi kronik solunum hastalıkları ilk sırada yer alsa da, nefes darlığına tek sebep akciğerler değil. Soruna yol açabilecek diğer etkenler şunlar:

• Kalp ve Damar Hastalıkları: Akciğerden sonra en sık görülen nedenler arasında yer alıyor.

• Diğer Fiziksel Etkenler: Kansızlık, mide ve bağırsaklardaki aşırı gaz birikimi, diyabet ve tiroit hastalıkları (solunum kas gücünü olumsuz etkileyerek) nefes darlığı yaratabiliyor.

• Psikolojik Faktörler: Kronik stres ve panik atak gibi durumlar nefes almayı zorlaştırabiliyor.

• Kötü Yaşam Alışkanlıkları: Tütün kullanımı, obezite ve hareketsizlik hem solunum kaslarını hem de hareket kapasitesini doğrudan düşürüyor.

Hastaya Özel Kapsamlı Program

Pulmoner rehabilitasyon; doktor kontrolünde yürütülen, egzersiz ve doğru nefes alma tekniklerinin bir arada uygulandığı bütüncül bir programdır. Hastaya hastalığını yönetme eğitimi verilirken, ihtiyaca göre beslenme ve psikolojik destek de sürece dahil ediliyor. Bu sayede hastalar nefesleri daralmadan egzersiz yapmayı öğreniyor ve sosyal hayata yeniden katılabiliyor.

Her Yaştaki Solunum Hastasına Uygulanabiliyor

Nefes darlığı sebebiyle günlük yaşamı kısıtlanan, egzersiz kapasitesi azalan her yaştaki hasta bu programdan yararlanabiliyor. Hastanede yatarak, ayaktan veya evde uygulanabilen pulmoner rehabilitasyonun kapsadığı başlıca hastalıklar şunlardır:

• KOAH, astım, bronşektazi

• İnterstisyel akciğer hastalıkları ve kistik fibrozis

• Göğüs duvarı ve nöromüsküler hastalıklar

• Obezite ile ilişkili akciğer rahatsızlıkları

• Akciğer nakli öncesi ve sonrası süreçler

• Ventilatör desteğine ihtiyaç duyan solunum hastaları

Günlük İşleri Yapma Gücünü Artırıyor

Akciğer hastaları "nefesim kesilecek" korkusuyla hareket etmekten kaçındıkça kaslar güçsüzleşir ve çok daha az eforla nefes darlığı yaşanmaya başlar. Pulmoner rehabilitasyon bu kısır döngüyü kırar. Hastaya özel planlanan egzersizler kalp ve kas gücünü artırır, enerji seviyesini yükseltir ve oksijenin daha verimli kullanılmasını sağlar. Böylece hastalar yürüme, merdiven çıkma ve ev işlerini yapma süreçlerini çok daha kolay yürütür.

Hastane Başvurularını ve Ölüm Korkusunu Azaltıyor

Doç. Dr. Lütfiye Kılıç, programın hastanın sadece hareket kapasitesini artırmakla kalmayıp nefes darlığı hissini ve buna eşlik eden ölüm korkusunu da azalttığını belirtiyor. Rehabilitasyon; hastalık ataklarının sıklığını azaltarak hastaneye yatış oranlarını düşürüyor, solunum ilaçlarının doğru teknikle kullanılmasını sağlıyor ve hastanın kendine olan güvenini tazeliyor. Hastaların hareketten tamamen uzaklaşmaması gerektiğini hatırlatan Kılıç, pulmoner rehabilitasyonun hastalar için hayati bir önem taşıdığını vurguluyor.