Yap-İşlet Modeline karşı değilmiydiniz?

Trafik master planı yıllardır güncellenmeyen, 20 yıl öncesinin verileriyle yönetilmeye çalışılan Eskişehir’de; Büyükşehir Belediyesi’nin sunduğu 600 araçlık "Yap-İşlet-Devret" otopark hamlesi, uzmanların "felaket" uyarıları karşısında komik bir yara bandı olmaktan öteye geçemedi. Aylık 2 bin yeni aracın trafiğe çıktığı kentte, günübirlik çözümlerle devasa sorunların üstü örtülmeye çalışılıyor.

Eskişehir trafiği tam bir kördüğüme dönüşürken, yerel yönetimin bu krize karşı geliştirdiği çözüm stratejisi "dağ fare doğurdu" dedirtti. Prof. Dr. Murat Karacasu gibi ulaşım uzmanlarının "40 yıllık planlama lazım, asıl kriz 5 yıl sonra kapıda" feryatları sürerken; Büyükşehir Belediyesi, mülkiyeti halka ait olan arazileri 25 yıllığına müteahhitlere emanet eden iki otopark ihalesiyle gündeme geldi.

Master Plan Yok, "Göz Kararı" Yönetim Var!

Eskişehir’in en büyük ayıbı, modern şehircilikten bahseden bir yönetimin elinde güncel bir Ulaşım Master Planı bulunmamasıdır.

• Karanlıkta Yol Almak: Nüfusun nereye kaydığı, hangi arterin ne kadar yük taşıdığına dair bilimsel bir veri seti olmadan; "şuraya da bir otopark konduralım" mantığıyla trafik yönetilmeye çalışılıyor.

• Akademik Uyarıya Kulak Tıkanıyor: Uzmanlar "Merkezi dağıtın, trafiği dışarı çekin" derken; belediye, trafiğin en yoğun olduğu Hoşnudiye ve Eskibağlar’ın tam kalbine otopark yaparak araçları adeta o kilitlenmiş merkeze davet ediyor.

Komik Rakamlar, Acı Gerçekler: 600 Araç mı?

Eskişehir trafiğine her ay katılan araç sayısı, belediyenin yapmayı vadettiği toplam otopark kapasitesinden (588 araç) daha fazla.

• Yara Bandı Bile Değil: Her ay 2 bin aracın eklendiği bir şehirde, yapımı yıllar sürecek 600 araçlık bir proje, açık yaraya yara bandı yapıştırmak gibidir; kanamayı durdurmaz, sadece görüntüyü kurtarır.

• Yap-İşlet-Devret Çelişkisi: Yıllardır merkezi hükümetin yatırım modellerini "halkı borçlandırıyor" diye eleştiren zihniyetin; 600 araçlık otoparkı bile kendi bütçesiyle yapamayıp, 25 yıllığına "yap-işlet-devret" (sınırlı ayni hak) ile müteahhide teslim etmesi siyasi bir ironi olarak tarihe geçiyor.

Vatandaşın Cebine "Müteahhit" Tarifesi

Bu modelin en ağır faturası yine Eskişehirliye çıkacak.

1. Yüksek Ücret Garantisi: İşletme hakkı 25 yıllığına özel sektöre devredilen bu otoparklarda, belediye tarifesi değil "müteahhit karı" öncelikli olacak.

2. Ticari Rant Önceliği: Projelerin zemin katlarına konulan dükkanlar (ticari alanlar), otoparkın bir hizmetten ziyade rant odaklı bir "iş merkezi" konseptinde tasarlandığını kanıtlıyor.

Vizyon mu, İllüzyon mu?

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi'nin ulaşım vizyonu, maalesef 1999 model bir anlayışta çakılı kalmış durumda.

• Bilim Dışı Yaklaşım: Uzmanların "Bisiklet yolu yapın, yayayı koruyun, uydu kentler kurun" önerileri dururken; kaldırımı yapmayı unutan, olan kaldırıma da otopark mantığıyla yaklaşan bir yönetimle karşı karşıyayız.

• Günü Kurtarma Çabası: Master planı olmayan bir şehirde yapılan her otopark, trafik sorununu çözmez; aksine o noktadaki tıkanıklığı kalıcı hale getirir.

Eskişehir halkı artık "heykel ve makyaj" projelerle değil; bilimsel verilere dayanan, 40 yılı planlanmış gerçek bir Ulaşım Master Planı ile yönetilmeyi hak ediyor. 600 araçlık bu "komik" hamle, şehrin ulaşım felaketini engellemeye yetmeyecektir.